بسمه تعالی

گريس مخلوطي ژلاتيني است كه شامل سيال روانكار (روغن)،‌ ماده قوام دهنده (غليظ كننده) و مواد افزودني میباشد. مشخصات و كيفيت گريس به نوع و مقدار ماده غليظ كننده ، مواد افزودني ، مشخصات روغن پايه و همچنين فرايند توليد آن بستگي دارد.

گريس ها همانند روغن ها،‌براي به حداقل رساندن اصطحكاك و سايش سطوح متحرك، كاربرد دارند. در مواردي كه روانساز بايد بعنوان مانعي براي جلوگيري از ورود ذرات خارجي عمل كند و يا اینکه موقعيت حركت بين دو سطح به گونه اي است كه نياز به روانسازي نيمه جامد وجود دارد. بايد از گريس بعنوان روانكار استفاده شود.

توجه:از نقطه نظر عملياتي روانكاري با گريس عموماً مكمل روانكاري ماشین آلات مي باشد.

نخستين گريس ها در سال ۱۸۷۲ با ساخت گريس سديم به بازار مصرف عرضه گرديد . امروزه با پيشرفت صنعت گريس هاي متنوع با كارايي هاي متفاوت توليد مي شوند. بعنوان نمونه مي توان از گريس هايي كه در ساختار آنها از فلزات استفاده مي شود و تا دماي ۱۱۰۰ درجه سانتيگراد كارايي دارند نام برد.

مهم ترين ويژگي گريس ها توانایی استفاده از آنها به عنوان روانكار مناسب در نقاط غير قابل دسترس دستگاه هاي صنعتي است. از طرفي ماشين آلاتي كه در آنها از گريس استفاده مي شود طراحي ساده تر و در نتيجه نياز به تعمير و نگهداري كمتري دارند. همچنين از گريس ها مي توان در آب بندي دستگاه ها سود برد.

عليرغم اين مزايا گريس ها توانايي انتقال حرارت و خارج نمودن آلودگيهاي محيطي از دستگاه را ندارند و اين مسئله به ساختار ژله اي شكل گريس ها بر مي گردد.

گريس ها را براساس نوع روغن پايه (معدني ،‌سنتيك) و نوع ماده سفت كننده (صابون هاي فلزي، پليمرها، مواد معدني) طبقه بندي مي نمايند.

از نظر قوام و سفتي ، گريس ها نيز مانند روغن ها با درجاتي مشخص مي شوند كه به درجات NLGI يا نفوذ پذيري معروفند و به ترتيب از ۶,۵,۴,۳,۲,۱,۰,۰۰,۰۰۰ طبقه بندي مي شوند . سفت ترين گريس ها با درجه ۶ و روانترين آنها با درجه ۰۰۰ براساس آزمايش نفوذ پذيري گريس كاركرده ، مشخص مي شوند.

بطور كلي دو نوع گريس در صنعت مورد استفاده قرار مي گيرد:

الف )‌ گريس با پايه كلسيم : از اين نوع گريس ها با توجه به نوع آنها معمولاً در درجه حرارت پائين و فواصل كوتاه و به طور مرتب در صنعت استفاده مي شود و مقاوم در مقابل نفوذ آب مي باشند كه با توجه به نوع آنها داراي مقاوت مكانيكي مختلفي مي باشند.

ب) گريس با پايه سديم : اين گريس ها داراي مشخصه پايداري بسيار خوبي در شرايط دماي بالا بوده ولي در مقابل آب پايدار نيستند . اين گريس ها عمدتاً داراي خاصيت ضد خوردگي و به طور طبيعي محافظ خوبي در برابر زنگ زدن فلزات در محيط مرطوب هستند. اين نوع گريس مقاوم در سرعت هاي نسبتاً بالا مي باشد و دارای ماندگاري خوبي در محل روانكاري مي باشد. از اینرو در خيلي موارد از اين گريس بعنوان ماده آبندي در برابر گرد و غبار استفاده مي شود.

در انتخاب گريس بايد به موارد زير توجه نمود :

الف) نوع، سرعت و دماي عمليات ماشين آلات و ميزان رطوبت محيط

ب) تغييرات درجات حرارت

ج) قابليت ممانعت از زنگ زدگي و خوردگي قطعات ماشين آلات

د) عمر مفيد گريس و شرايط گريسكاري مجدد.

مزاياي روانكاري با گريس در مقايسه با روغن هاي روان سازعبارتند از :

۱) قابليت ماندگاري در محل روانكاري

۲) سهولت مصرف و كاهش دفعات روانكاري

۳) كامل تر شدن آب بندي دستگاه ها ،‌كاهش نشتي و چكه كردن روانكار

۴) بهينه سازي چسبندگي روانكار به قطعات در شرايط دما و فشار بالا

۵) سادگي طراحي سيستم هاي روانكاري

معايب روانكاري با گريس در مقايسه با روغنهاي روان سازعبارتنداز :

۱) قابليت خنك كنندگي كم

۲) عدم قابليت نفوذ به قطعات ريز و مجاري دستگاه ها

۳) نياز به نيروي كار (كارگر) بيشتر براي روانكاري

۴) عدم سهولت بسته بندي و انبار داري

۵) عدم قابليت پاك كنندگي و دور نمودن آلودگي ها از سطوح قطعات متحرك